Min. Dr Bizimana yitabiriye ibiganiro bya“Rubyiruko, menya amateka yawe” mu Ntara y’Amajyaruguru

Uyu munsi ku wa 10 Gashyantare 2024, Minisitiri Dr Bizimana Jean Damascene yifatanyije n'urubyiruko rwo mu Ntara y’Amajyaruguru mu biganiro "Rubyiruko, menya amateka yawe" byabimburiwe no kunamira inzirakarengane zishyinguye mu Rwibutso rwa Jenoside rwa Musanze.

Mu ijambo yabagejejeho, yerekanye urugendo rwatangijwe n'abakoloni rwo gusenya ubumwe bw'abanyarwanda bakoresheje ibipimo bitiriye siyansi mu guhimba amoko y'abahutu, abatutsi, n'abatwa.

Yagaragaje ko abakoloni bateguye Abanyarwanda mu mashuri yabo babigisha urwango, kugeza ku muri 1962, aho babashingiye ubutegetsi bushingiye ku ivangura no guheza bamwe.

Kuva ku bwigenge, iyo politiki yo kwanga Abatutsi yatangiye kubafata nk'abagome b'abanyamahanga yakomereje mu byiciro byose by'ubuzima bw'Igihugu nk'uburezi, imibereho y'abaturage n'ubutegetsi.

Zimwe mu ngero yatanze ni politiki y'iringaniza yashyizweho na Perezida Habyarimana yagenaga ijanisha ry'abahabwa amashuri n'imirimo hashingiwe ku moko n'Uturere, yatumye Abatutsi bagira imibereho mibi.

Imibereho mibi ubutegetsi bwa PARMEHUTU ya Perezida Kayibanda na MRND ya Perezida Habyarimana bwashyiragamo Abatutsi byari bigize icyaha cya jenoside. Ibyo byagaragajwe n'amaperereza mpuzamahanga cyane cyane hagati ya 1990 na 1993.

Baganiriza urubyiruko, Nyirahonora Théophile warokotse Jenoside yakorewe Abatutsi yabasangije amateka y'ivanguramoko ryagejeje kuri Jenoside yakorewe Abatutsi, yibanda ku ihezwa ry'Abatutsi mu mashuri no mu mirimo, naho Karamaga Thadée abaganiriza ku rwango n'amacakubiri mu zahoze ari ingabo z'u Rwanda.

Umwe mu rubyiruko Shami Teta Sandra yabajije Umurinzi w'Igihango Karamaga Thadée ati, "Ni iki cyaguteye gukora ibikorwa by'ubutwari muri Jenoside mu gihe benshi bitabiraga ubwicanyi?" aramusubiza ati, "Ni urukundo rw'Igihugu, ni ugusigasira igihango cy'Abanyarwanda."

Ibiganiro bya “Rubyiruko, menya amateka yawe” bigamije kuganira ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi hifashishijwe gihamya z’ubuzima bw’abaganirira urubyiruko.

Bifasha mu kwigisha urubyiruko ingaruka z’amahitamo (guhitamo nabi cyangwa neza), indangagaciro zikwiye kuranga Umunyarwanda ukunda Igihugu cye (ubutwari, ubwitange no gukunda Igihugu) ziri mu byashingiweho abari urubyiruko biyemeza guhaguruka bakabohora u Rwanda ari nako bahagarika Jenoside yakorerwaga Abatutsi.

Ibi biganiro kandi bituma urubyiruko rurushaho gusobanukirwa uruhare rwabo mu gusigasira amateka y’u Rwanda, kurinda ibyagezweho no gutegura u Rwanda rw’ejo nk’abaragwa barwo. 

Topics


Reflecting on achievements of the “Reinforcing Community Capacity for Social Cohesion and Reconciliation through Societal Healing” program

On 25 November 2025, Permanent Secretary Eric Mahoro joined stakeholders to reflect on the results of the “Reinforcing Community Capacity for Social…

Read more →

Bigogwe yabaye indiri y’itegurwa rya Jenoside yakorewe Abatutsi – Min. Dr Bizimana

Ku wa 18 Gicurasi 2025, Minisitiri Dr Bizimana Jean Damascene yifatanyije n’abaturage b’Uturere twa Nyabihu na Rubavu mu Kwibuka ku nshuro ya 31…

Read more →

Umugambi wa Jenoside yakorewe Abatutsi watangiye mu 1990 – Min. Dr Bizimana

Ku wa 17 Gicurasi 2025, Minisitiri Dr Bizimana Jean Damascene n’abandi bayobozi, bifatanyije n’abaturage b’Akarere ka Rulindo, mu gikorwa cyo Kwibuka…

Read more →

Ntidukwiye kugira abana imbata y'amateka mabi twanyuzemo tubahisha ukuri – Min. Dr Bizimana

Ku wa 15 Gicurasi 2025, Minisitiri Dr Bizimana Jean Damascene yitabiriye igikorwa cyo Kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi cyateguwe…

Read more →

Amahoro dukesha Inkotanyi tuyasigasire – Min. Dr Bizimana

Ku wa 3 Gicurasi 2025, Minisitiri Dr Bizimana Jean Damascene n’abandi bayobozi, bifatanyije n’abaturage b’Akarere ka Nyamagabe mu Kwibuka ku nshuro ya…

Read more →

Kwibuka 31: Ingabire Warns of Rising Genocide Ideology at U.S. Embassy Event

The Executive Director of the Memory and Genocide Prevention Department, Veneranda Ingabire, delivered a keynote address at the 31st commemoration of…

Read more →

Habyarimana Juvenal yatangiye gutoteza Abatutsi mu 1965 – Min. Dr Bizimana

Ku wa 27 Mata 2025, Minisitiri Dr Bizimana Jean Damascene yifatanyije n’abaturage b’Akarere ka Nyanza mu Kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe…

Read more →

Ubutegetsi buriho butabishatse jenoside ntitegurwa kandi ntiba – Min. Dr Bizimana

Ku wa 26 Mata 2025, Minisitiri Dr Bizimana Jean Damascene n’abandi bayobozi, bifatanyije n’abaturage b’Akarere ka Kamonyi mu Kwibuka ku nshuro ya 31…

Read more →

Igihango cy’Urungano: Min. Dr Bizimana yasabye urubyiruko kurwanya ababiba urwango

Ku wa 25 Mata 2025, muri Intare Conference Arena habereye ihuriro ry’Urubyiruko rizwi nk’Igihango cy’Urungano, rigamije kwibuka urubyiruko rwazize…

Read more →
-->